Myelodysplastisch syndroom

 

MDS ontstaat door een fout in de chromosomen van een stamcel. Het beenmerg maakt daardoor op een verkeerde manier bloedcellen aan. De misvormde, niet goed uitgerijpte, kwaadaardige bloedcellen sterven al af in het beenmerg. Daardoor kan het aantal gezonde rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes in het bloed veel te laag worden. Met nare en vaak ernstige gevolgen voor de patiënt. 

De kwaadaardige bloedcellen ontsporen soms nog verder. Dan verandert de MDS in acute myeloïde leukemie, AML, een ernstige vorm van bloedkanker. 

De chromosoomfout waarmee MDS begint, ontstaat in de loop van het leven. Het is geen erfelijke afwijking en hij wordt ook niet op volgende generaties overgedragen. 

Hoe vaak komt MDS voor?

MDS is een zeldzame ziekte van oudere mensen tussen de 60 en 90 jaar. De ziekte komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Het aantal jongeren met MDS neemt wel langzaam toe. Ook het aantal geconstateerde gevallen van MDS neemt toe. Dit komt omdat het stellen van de diagnose gemakkelijker gaat dan vroeger. Men schat het aantal nieuwe gevallen in Nederland per jaar op ongeveer 600.

Risicofactoren voor MDS

Hoe komt een patiënt aan MDS? In de meeste gevallen is dat niet te zeggen. Er zijn geen oorzaken bekend van de gestoorde bloedcelproductie. De fout zit in de kern van stamcellen, in de chromosomen. Voor zover bekend is het geen erfelijke fout die van de ene generatie op de andere overgedragen wordt. Maar wat de oorzaak dan wel is, weet men niet. 

Bij therapiegerelateerde MDS, ook wel secondaire MDS genoemd, ontstaat MDS na chemotherapie vanwege een andere kanker. 

Indeling MDS

MDS is niet één ziekte, er zijn verschillende soorten.

De belangrijkste zijn:

  • RA: refractaire anemie
  • RARS: refractaire anemie met ringsideroblasten
  • RCMD: refractaire cytopenie met multilineage dysplasie
  • RAEB: refractaire anemie met exces aan blasten
  • MDS met de chromosoomafwijking 5q-

Refractair betekent hier dat de ziekte niet op een gewone behandeling reageert. Zo is RA een bloedarmoede die niet met ijzer of andere medicijnen te behandelen.

  • Stamceltransplantatie bij MDS - foto Combinat

    Stamceltransplantatie bij MDS

    Bij veel kwaadaardige bloedziekten wordt stamceltransplantatie als behandeling toegepast. Bij het myelodysplastisch syndroom kwam dit minder vaak voor, maar er zijn nieuwe richtlijnen die daar verandering in brengen.

  • Hematondag

    Hematondag Noord

    Op zaterdag 18 maart is de eerste Hematondag van dit jaar in Zwolle. Een dag met aandacht voor alle bloedkankersoorten, stamceltransplantatie, effecten van behandelingen op langere termijn, communicatie met de arts, kanker en werk, naasten, bewegen, zingen en nog veel meer.

  • foto Zeathiel

    Eerste Nederlandse resultaten met azacitidine voor AML

    Lieke van der Helm promoveerde vorige maand in Groningen op de eerste Nederlandse behandelresultaten met azacitidine voor patiënten met AML.

Peter Westerweel - foto Harold van Beele

7 maart 2015 - Hematon Leukemiedag AML, CML en MDS

'Door de lezing over AML ben ik wederom een stukje wijzer geworden welk ongelooflijk proces in het lichaam heeft plaatsgevonden vóór de diagnose'. Dit schreef een van de bezoekers op Facebook over de landelijke bijeenkomst voor CML-, AML -en MDS-patiënten. Ze was een van de 190 bezoekers die op 7 maart naar Soesterberg kwamen.

watgebeurterinmijnbeenmerg

Wat gebeurt er in mijn beenmerg?

Nederlandse versie van het Beenmergboekje van de MDS Foundation. Informatie over wat er gebeurt in het beenmerg bij myelodysplastisch syndroom (MDS).

IJzerstapeling

IJzerstapeling

Door veel bloedtransfusies kan er ijzerstapeling in het lichaam optreden. Het is belangrijk tijdig maatregelen te nemen om dat te voorkomen.

Facebook

Deel je ervaringen en stel vragen in de besloten Facebookgroepen van Hematon.