Waldenström - behandeling

 

Als je net de diagnose 'ziekte van Waldenström' gehoord hebt, is het niet altijd nodig om meteen met behandeling te starten. Met de huidige behandelingen is de ziekte namelijk niet te genezen.

Wait-and-see

Het is een goede afspraak om alleen te behandelen als er klachten zijn of in het geval van een bedreigende medische situatie. Je leeft niet langer als je meteen met de therapie begint, maar je kwaliteit van leven kan door bijwerkingen van de behandeling wel aangetast worden. Natuurlijk word je in die tijd door je dokter goed in de gaten gehouden. Deze fase heet wait-and-see. Ofwel: waakzaam afwachten.

Het kan lastig zijn om je bij deze keuze neer te leggen. Immers: waarom de ziekte niet meteen bestrijden als er goede medicijnen zijn? Maar inmiddels staat vast dat wait-and-see echt veilig is en dat het beter is om de aanpak met medicijnen te bewaren tot ze echt nodig zijn.

Wanneer wel behandelen?

Na een tijd kun je verschijnselen krijgen die behandeling noodzakelijk maken. In de meeste gevallen gaat het om:

  • algemene gezondheidsklachten zoals afvallen of overmatig transpireren;
  • vermoeidheid;
  • vergrote lymfklieren en/of milt;
  • hartkloppingen, kortademig bij inspanning;
  • hoofdpijn, wazig zien;
  • tintelingen bij tenen/voeten of vingertopjes;
  • bloedingen;
  • infecties;
  • huiduitslag.

Soorten behandelingen

Je arts komt met een behandelingsvoorstel, dat jullie samen bespreken. Welke behandeling de arts voorstelt, hangt onder meer af van je klachten, je leeftijd en je conditie.

Immuuntherapie
Een veelgebruikte behandeling is immuuntherapie. Bij immuuntherapie worden antistoffen gericht ingezet tegen kwaadaardige cellen. De werking is dus heel anders dan die van chemotherapie én heeft minder bijwerkingen. Rituximab is een antistof waarmee inmiddels de nodige ervaring is opgedaan. Dit middel wordt per infuus of onderhuidse injectie toegediend. 

Immuuntherapie met chemotherapie
Immuuntherapie en chemotherapie worden vaak gecombineerd, deze zogenoemde immuunchemotherapie levert goede resultaten op. Een veelgebruikte combinatie van middelen is de R-CP-kuur, bestaande uit rituximab, cyclofosfamide (chemotherapie) en prednison (steroïd hormoon). Een vergelijkbare kuur is de DRC-kuur, die bestaat uit dexamethason, rituximab en cyclofosfamide.

Gerichte therapie
Ibrutinib (Imbruvica) is het eerste geregistreerde medicijn voor de behandeling van patiënten met een recidief van de ziekte van Waldenström of patiënten die zo zwak zijn dat ze geen immuunchemotherapie aankunnen. Dit medicijn is een BTK-remmer (bruton tyrosine kinase) die levenslang, of zolang het medicijn werkzaam is, ingenomen moet worden. Een BTK-remmer voorkomt dat B-lymfocyten zich kunnen nestelen in lymfklieren en dat ze kunnen overleven. Op deze manier vertragen de BTK-remmers de voortschrijding van de kanker. Er zijn echter nog geen gegevens over langetermijngebruik bekend. Ibrutinib is ook een geregistreerd medicijn in de behandeling van mantelcellymfoom en chronische lymfatische leukemie (twee andere lymfklierkankers). Deze BTK-remmers grijpen in op het proces van lymfoomvorming, met het risico van infecties. Andere bijwerkingen zijn onder meer diarree, spier- en gewrichtspijn en longontsteking.

Er worden momenteel ook andere BTK-remmers onderzocht, maar ibrutinib is tot nu toe de enige geregistreerde BTK-remmer die gebruikt wordt bij de behandeling van waldenström.

Radiotherapie
Als sommige grote klieren door hun ligging en omvang problemen veroorzaken, dan kan radiotherapie een oplossing bieden.

Stamceltransplantatie
Als je relatief jong bent en in een goede conditie verkeert, dan kunnen jij en je dokter een stamceltransplantatie overwegen.

Ondersteunende behandelingen

Naast het bestrijden van de ziekte zelf, kan je arts een aantal ondersteunende behandelingen voorstellen. Deze behandelingen zijn erop gericht de gevolgen van de ziekte zo veel mogelijk te bestrijden:

  • medicijnen tegen de pijn die veroorzaakt wordt door polyneuropathie;
  • toediening van erytropoëtine, een hormoon dat de aanmaak van rode bloedcellen stimuleert; hiermee wordt bloedarmoede tegengegaan (deze verergert soms tijdens een behandeling, dankzij toediening van erytropoëtine is een bloedtransfusie wellicht niet nodig);
  • plasmaferese vervangt je eigen plasma door dat van een donor of een eiwitoplossing; deze behandeling wordt toegepast als je bloed te stroperig is;
  • antibiotica om infecties te voorkomen, met name tijdens therapie;
  • psychosociale hulp;
  • revalidatie;
  • fysiotherapie;
  • diëtetiek.

Richtlijn behandeling ziekte van Waldenström

De richtlijn voor de behandeling zoals die in Nederland in alle ziekenhuizen worden gevolgd.

wait-and-see

Wait-and-see

In deze folder lees je wanneer en waarom er soms gekozen wordt voor een wait-and-seebeleid. Ook is er aandacht voor de onzekerheid die een wait-and-seebeleid kan veroorzaken. Tot slot vind je wat Hematon voor deze patiëntengroep doet.