Geluk, doorzettings- vermogen en uitstekende doktoren

Maarten

Het leek onmogelijk en toch gebeurde het: Maarten van der Weijden kon zeven jaar na de diagnose leukemie (2001) deelnemen aan de Olympische Spelen in Beijing. En meedoen was nog niet het einde van het sprookje. Als door een wonder won Maarten bij de tien kilometer open zwemwedstrijd het Olympisch Goud. Verbazing, verwondering, euforie. Heel Nederland stond op zijn kop: er was iemand die kanker had overwonnen en hoe! Anno 2016 moet Maarten nog altijd uitleggen dat het geen wedstrijd was tussen hem en meneer Kanker. Geluk, doorzettingsvermogen, uitstekende doktoren en prima behandelingen verdienen mede de glans van de gouden medaille.

Begin al heel lang 'ziek, zwak en misselijk'
Diagnose acute lymfatische leukemie
Behandeling chemokuren, autologe stamceltransplantatie
Nu Olympisch goud gewonnen, uitstekende conditie

Doodziek

Op een monumentale bovenwoning in Rotterdam, met uitzicht op de Euromast, ontmoeten we Maarten. Echtgenote Daisy en dochter Phileine zijn in de buurt en zorgen voor iets lekkers bij de thee. De boomlange Maarten praat gemakkelijk over zijn leukemie, formuleert zorgvuldig en overtuigend. 'In 2001 werd na een lange periode van ziek, zwak en misselijk dan eindelijk een diagnose gesteld waardoor al mijn klachten opeens verklaarbaar werden: acute lymfatisch leukemie (ALL). Ik was toen negentien jaar, doodziek en heel erg afhankelijk en juist dat kwam in mijn opvoeding niet voor. Al op mijn zeventiende was ik zelfstandig gaan wonen in Barneveld omdat ik van daaruit mijn zwempassie beter en professioneler kon uitoefenen. Studeren deed ik in die tijd aan de Universiteit van Utrecht, ik studeerde wiskunde. In het VU in Amsterdam werd ik behandeld door een team onder leiding van professor Huijgens. Daar kwam ik al snel tot de conclusie dat het weinig zin had om mezelf steeds weer de waaromvraag te stellen. Ik had simpelweg pech gehad, de leukemie was me overkomen, men kon geen enkele aanwijsbare oorzaak duiden. Vier chemokuren volgden, met als doel een stamceltransplantatie. Het werd een hele strijd met veel overgeven, een hersenvliesontsteking en het verlangen naar de volgende morfinestoot. Maar gelukkig sloeg de behandeling aan, krabbelde ik langzaam wat op en kwam zwemmen weer in beeld.'

Olympisch Goud

Maarten was als jochie al een begenadigd zwemmer en ondanks zijn geschiedenis ging hij tot de top van Nederland behoren. Deelname aan de Olympische Spelen in 2008 kwam zelfs in beeld. 'In het ziekenhuis probeerde ik heel gedisciplineerd te leven met vooral mijn focus op het hier en nu. Die levensstijl bleek voor mij na de behandeling te saai en nauwelijks uitdaging te hebben. Het werd tijd om nieuwe doelen te stellen. Dat nieuwe doel werd: we gaan voor deelname aan de wedstrijden in China. Daartoe verhuisde ik naar Eindhoven waar nog betere trainingsfaciliteiten bestonden. Ik sliep in een hoogtetent – die bevordert het uithoudingsvermogen - en ik trainde maar liefst zeven uur per dag. Ik zette zelfs de relatie met Daisy stop. De kans op een gouden plak was niet echt groot. De factor geluk speelde zeker een rol, maar ook slimme tactiek. In het open water speelt, net als bij het wielrennen, mee waar je bent in het peloton. En of je in de slipstream van je voorganger kunt komen. Ik won goud! Wat een verrassing, wat een dankbaarheid. Reporters riepen om het hardst dat ik mijn kanker overwonnen had. Nee persmensen, met kanker voer je geen strijd. Je gaat kanker te lijf met alles wat doktoren in huis hebben, met alles wat je zelf aan wilskracht hebt, maar een wedstrijd is het zeker niet.'

Hoogtepunt

Na de spectaculaire overwinning nam Maarten een wel heel rigoureus besluit: hij stopte als wedstrijdzwemmer. Wat een moed om te stoppen op je hoogtepunt. 'Ik kon het niet opbrengen om nog een keer jaren als een monnik te moeten leven, met maar een kleine kans om vier jaar later opnieuw Olympisch goud te pakken. Wat ik leuk vond en vind is het geven van presentaties. Daar heb ik me de voorbije jaren op gestort. Vrijwel iedere week mag ik voor een groep staan om te vertellen over mijn ziekte, over hoe om te gaan met tegenslagen, over hoe je iedere dag beter kunt worden. Daarnaast heb ik tot vorig jaar een mooie baan gehad bij Unilever, waar ik de financieel deskundige was tussen het bedrijf en Albert Heijn. Na de Spelen ben ik actief geworden als vrijwilliger voor KWF Kankerbestrijding. Ik ben voornamelijk actief bij de acties Swim to fight cancer en Samenloop voor Hoop. Vorig jaar betrapte ik mezelf op een veel te druk leven. Ik merkte dat er gehaastheid in mijn leven was gekomen. Die gevoelens, gevoegd bij de geboorte van onze Phileine, zorgde ervoor dat ik mijn boeiende baan bij Unilever heb opgezegd.'

Presentatie

'Tijdens mijn presentatie voor bijvoorbeeld een ziekenhuis, een bank of een jubilerend bedrijf houd ik de mensen een spiegel voor: stel dat u te horen krijgt dat u nog slechts twee jaar te leven hebt. Gaat u dan door met uw huidige leven dat bestaat uit gejaagdheid, targets halen en stress? Ik vertel over tegenslag in het leven. Mijn therapie was vooral: accepteer dat leukemie in je leven is gekomen. Verspil geen energie aan zaken waar je geen invloed op hebt. Verdiep je in jouw ziekte zodat je een volwaardige gesprekspartner bent voor de behandelend arts. Blijf uit de buurt van frustratie. Vier dat het net ietsje beter gaat dan gisteren. Stel reële doelen. Zeg niet tegen jezelf dat je morgen genezen wilt zijn maar wees blij dat er morgen een klein stapje voorwaarts is gezet.'

Kanker heeft een onuitwisbare invloed op het huidige leven van Maarten. 'Inmiddels heb ik een kleine driehonderd presentaties gegeven en ik hoop dat ik daar mee door mag gaan. Zo ontzettend inspirerend. Het vrijwilligerswerk zet ik graag voort, maar nieuw zijn de gedachten over een theatervoorstelling. Hoewel de contouren zijn gezet denk ik nog na over de precieze invulling. Ik stel me zo voor dat het een onemanshow wordt, een soort presentatie die iedereen kan raken. Want wie kent er niet iemand in zijn omgeving met kanker? Nog verder in de toekomst zie ik een heleboel organisaties samenwerken om geld bij elkaar te sprokkelen om verder onderzoek te faciliteren. Het bundelen van krachten, het samenbrengen van kennis is van groot belang, omdat hoe dan ook voorop moet staan dat de patiënt van nu de beste behandeling moet krijgen die mogelijk is.'

Tekst Henk Poelakker Beeld Henk Jan Ritsma

Meest gelezen

Andere ervaringen

  • Rudie

    Kriskras schreef ik over mijn jeugdjaren, over mijn ziekenhuisopname,...
  • Jelle

    Het lag niet aan de stoel of de vering van zijn fiets, die rugpijn. De...
  • Siebren

    Siebren Hofstra tilt voorzichtig zijn hand op tot schouderhoogte. 'Hoger...
  • Giuseppe

    Trots laat Giuseppe een fles zien met zijn familienaam op het etiket. De...