‘Hou zelf de vinger aan de pols tijdens je Poortwachtertraject’

René

Als je de diagnose kanker krijgt en nog heel wat werkzame jaren voor de boeg hebt, krijg je veel op je dak. Je raakt al je zeker- heden kwijt, gaat in overlevingsstand en bent bezig met genezen. Dat overkwam René Vingerhoets. Vanaf het moment dat hij zich ziek meldde startte er een traject van twee jaar, in het kader van de wet Poortwachter. ‘Op zich goede wetgeving, alleen niet voor mensen met kanker, zeker als die chronisch is. Wanneer je dat traject niet goed in de gaten houdt, dan ben je te laat en wordt er voor jou bepaald.’ René kan het niet genoeg benadrukken. ‘Bij contact met het UWV moet je dossier kloppen. Hou zelf de vinger aan de pols!’

begin bloedcontroles vanwege jicht lieten dalende waarden zien
diagnose 2012 CLL, in 2019 ook prostaatkanker
behandeling wait-and-see voor CLL en operatie voor de prostaatkanker
nu herstellend van operatie voor prostaat- kanker en in afwachting van behandeling van CLL

Begin 2012, hij was toen 47, kreeg René de diagnose chronische lymfatische leukemie (CLL). Hij had een drukke baan bij een bedrijf in de landbouwmechanisatie waarvoor hij vaak in het buitenland was. Vijf jaar geleden moest hij die baan loslaten. Hij kon de vele uren niet meer maken in verband met de ziekte MS van zijn vrouw en zijn eigen, geniepig toenemende moeheid. Hij ging op zoek naar nieuw werk, dichter bij huis. Solliciteren terwijl je een chronische bloedziekte hebt is lastig. Tijdens het solliciteren was hij eerlijk over de CLL en zijn thuissituatie. Zijn nieuwe baas heeft er echt over na moeten denken. ‘Maar hij is toch de uitdaging aangegaan. Dat vind ik best bijzonder!’

Wat vraagt het UWV?

Via Hematon volgde hij in die tijd enkele workshops Wait-and-see, want in die fase was zijn behandeling, en Kanker en werk. ‘Ik ben blij dat ik dat toen gedaan heb, want het is nu heel handig!’ Temeer omdat in 2019 bij hem ook nog prostaatkanker werd geconstateerd.
‘Op internet kun je een lijstje vinden met alle stappen die in het Poortwachtertraject genomen moeten worden, maar dat lijstje geeft niet weer hoe het voelt. Het hele ziekteproces en alles wat erbij komt kijken is behoorlijk emotioneel. Toch is het van belang dat je alles wat met werk te maken heeft, nuchter benadert. Het is een goed idee een naaste te vragen om alle stappen van het Poortwachtertraject mee in de gaten te houden. Ik bedacht steeds:“Wat heeft het UWV nodig volgens de wet?” Wanneer je op die manier redeneert, kun je je dossier goed in de gaten houden.’
Hij had bijvoorbeeld steeds een second opinion beschikbaar voor het UWV. Zijn bedrijfsarts raadpleegde twee verschillende hematologen. Hijzelf raadpleegde naast de bedrijfsarts nog een Bedrijfsarts Consulent Oncologie ofwel Baco: een bedrijfsarts die gespecialiseerd is in begeleiding van kankerpatiënten. Zo waren er steeds twee bronnen die elkaar bevestigden en hoefde het UWV geen extra onderzoek te doen.

De verschillende stappen in het Poortwachtertraject worden begeleid door een netwerk van verschillende bedrijfjes. Als patiënt moet je goed in de gaten houden of dit mensenwerk goed gebeurt, weet René inmiddels. Zo is de werkgever verplicht een arbeidsdeskundig onderzoek uit te laten voeren. Bij René stonden er in het conceptverslag van dat onderzoek echte fouten over simpele zaken als arbeidscontract en datum van ziekmelding. Zelfs na het doorgeven van correcties stonden er nog fouten in het definitieve stuk. ‘Eigenlijk heb je hier tijdens je ziekteproces helemaal geen ruimte voor’, zegt René.

Eerstejaarsevaluatie

Rond de 52e week van het traject komt het belangrijke moment waarop bepaald wordt of je spoor 1 of spoor 2 gaat volgen. In spoor 1 wordt gezocht naar passend werk binnen het bedrijf, in spoor 2 is het duidelijk dat passend werk buiten het bedrijf gezocht moet worden. Een derde mogelijkheid is afkeuren.
Voor René was er bij zijn toenmalige werkgever geen andere, beter passende functie. Spoor 1 viel dus af. In het onderzoek richting spoor 2 pluisde hij allerlei functies uit. René wist dat het van belang is te tonen dat je wilt werken en er alles aan doet. Tegelijkertijd is het ook oppassen geblazen. ‘Ik heb veel mensen gezien die te snel weer aan de slag gaan en te veel doen. Daarmee gaan ze van kanker naar werk naar burn-out.
Die eerstejaarsevaluatie komt net iets te vroeg voor mensen met kanker.’
Het is René ook opgevallen dat werkgevers behoorlijk belast worden en aanzienlijk financieel risico lopen. Re-i`ntegratiebureaus zien vaak nog mogelijkheden als het eigenlijk al duidelijk is dat solliciteren geen zin heeft. Wanneer je in de eerste zes maanden van een nieuwe baan behandelingen moet ondergaan die je functioneren zullen beïnvloeden, ben je als werknemer verplicht dat te melden. ‘Hoeveel zin heeft solliciteren in zo’n geval?’

Meubelrestaurateur

Uiteindelijk had de bedrijfsarts maar tien minuten nodig om de situatie van René te evalueren. Toen stelde ze het medisch rapport op waarmee René vervroegde IVA kon aanvragen. IVA staat voor Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten. Die krijg je als je niet of nauwelijks kunt werken en de kans dat je herstelt klein is. ‘Dat was wel even schrikken. Ik zag mezelf nog helemaal niet als afgeschreven. Bovendien: werk is ook therapie.’
Toch ervaart hij, nu de vervroegde IVA een feit is, ook eindelijk rust. Het proces van de ziekte is zwaar en stressvol, maar het Poortwachtertraject ernaast is minstens zo zwaar.
René verheugt zich op zijn cursus tot meubelrestaurateur. Daar is hij net mee gestart.

Hematon heeft veel informatie over Kanker en werk. Kijk op de themapagina kanker en werk.

Hematon magazine najaar 2020  |  tekst Saskia Bilello  |  beeld Frank Smedts

Andere ervaringen

  • Fien

    Als je jong bent en vol energie zit, denk je niet aan kanker. Toch overkwam...
  • Roy

    Roy Looman (26) staat aan het begin van zijn loopbaan als arts. Als tiener...
  • Anthony

    Als je lichaam ziek is, hoeft je geest nog niet ziek te zijn.’...
  • Yvonne

    Dat vriendschap niet vanzelfsprekend is, beseft Yvonne Letterlé maar al te...