Naasten - verwerking in fases

 

Wie een ingrijpende boodschap te horen krijgt, doorloopt meestal een aantal verwerkingsfases. Dat geldt ook voor jou en voor je naaste, die kanker blijkt te hebben. Natuurlijk doorloopt iedereen deze fases in zijn eigen tempo. Niet iedereen zal ze even intensief ervaren. Maar het gaat altijd om dreigend verlies: verlies van elkaar of van je toekomstperspectief. De een heeft misschien wel zijn leven te verliezen, de ander vreest voor het verlies van zijn partner, zijn moeder, zijn kind. De verwachting die je van het leven had, ziet er vaak ineens anders uit. Dit is een reden dat ook naasten vaak hulp zoeken.

Vier fases

Fase 1:
De ontkenningsfase of shockfase. Je beseft nog amper wat er gebeurt. Je kunt het nog niet in een context plaatsen en denkt: de dokter heeft een fout gemaakt, dit gaat niet over mijn partner, kind, ouder, broer of zus. De boodschap is te groot om in een keer te kunnen bevatten. 

Fase 2:
In deze fase krijg je oog voor de realiteit. Je begrijpt het slechte nieuws. Je voelt de pijn van dat wat je hebt verloren.

Fase 3:
Je gaat het slechte nieuws een plek geven en je probeert het te accepteren. Bijvoorbeeld dat de ziekte er is en dat je verder moet. Je leven wordt niet meer alleen beheerst door de ziekte en de gevolgen ervan. Je vindt weer voorzichtig weer ruimte om je leven op te pakken.

Fase 4:
Dit is de laatste fase, de opbouwfase. In de nieuwe omstandigheden ga je verder met je leven. Je begint weer te werken en kunt plannen maken. Je kunt voorzichtig weer vooruitkomen.

Blijf praten

Ieder heeft in deze fases zijn eigen gedachten en gevoelens. Bijvoorbeeld verdriet, boosheid, schuldgevoel of machteloosheid. Een belangrijk advies is om je naaste te nemen zoals hij is of doet. Stress maakt dat karaktereigenschappen van mensen worden versterkt. Zo zal iemand die van zichzelf introvert is, bij stress de neiging hebben zich nog meer terug te trekken. Het is daarom essentieel om te blijven praten over elkaars angsten, zorgen en gevoelens.

Tips

  • Ga mee naar gesprekken met de arts. Twee horen meer dan één en je kunt er dan later samen over napraten.
  • Zet samen voor de arts op papier en maak aantekeningen tijdens het gesprek.
  • Maak samen een kalender of tijdlijn waarop je belangrijke punten zet, zoals het begin van de kuur, naam van de medicijnen, trombo’s, neutro’s en leuko’s en Hb, opname- en behandeldagen en de dag waarop je naaste naar huis komt.
  • Stuur een e-mail rond aan familie en bekenden waarin je het nieuws vertelt of begin een weblog.
  • Als je het zelf lastig vindt, laat iemand anders de 'berichtgeving' naar de omgeving op zich nemen. Laat dit door iemand doen die je vertrouwt en die gemakkelijk schrijft.
  • Zoek informatie op, maar niet te veel. De valkuil is dat je informatie vindt die niet op jullie van toepassing is.
  • Laat zaken die minder belangrijk zijn even voor wat ze zijn. Je kunt niet alles tegelijk doen. Maak het jezelf gemakkelijk als dat kan.