10 april 2018 - Den Haag

Verslagen

In het HagaZiekenhuis organiseerde de regio West-Nederland op 10 april een informatieavond over acute leukemie. Hematoloog Daniëlle van Lammeren gaf voor 55 belangstellenden voorlichting over deze ziekte.

Verschillende soorten leukemie

Op dia's liet Van Lammeren normale bloedcellen en normaal beenmerg zien. Daarna verduidelijkte ze door andere plaatjes het afwijkende beeld bij leukemiepatiënten. Onderscheiden worden myeloïde en lymfatische leukemie, onderverdeeld in chronische (CLL en CML) en acute (ALL en AML) leukemie.

Behandeling bij verdenking van acute leukemie

Symptomen kunnen zijn: opgezet tandvlees, kortademigheid, bleekheid, blauwe plekken, veel kleine bloedingen en vermoeidheid.

Microscopisch bloed- en beenmergonderzoek waarbij onder andere gekeken wordt naar afwijkingen in de chromosomen, is nodig voor een juiste diagnose. Snel handelen is nodig. Daarom wordt de patiënt al vóór de uitslagen van de onderzoeken voorbereid voor de waarschijnlijk te volgen therapie: aanleggen van een centraal veneuze lijn; onderzoek naar de fitheid en de aanwezigheid van infecties.

AML

AML komt in Nederland bij 2 à 3 personen op de 100.000 voor; elk jaar ca. 700 nieuwe patiënten; meer mannen dan vrouwen; in meerderheid ouderen (ouder dan 60 jaar). Straling en werken met bepaalde stoffen zouden tot AML kunnen leiden, maar meestal is de oorzaak onbekend.

Onderzoek bepaalt of een patiënt in een lage, gemiddelde of hogere risicogroep valt. Dit is van belang voor de behandeling. Voor de keuze daarvan wordt altijd met de patiënt overlegd. De soort AML en de fitheid van de patiënt spelen een belangrijke rol bij de beslissing. De beste overlevingskans biedt intensieve chemotherapie, gevolgd door autologe of allogene stamceltransplantatie. Anders blijven er alleen opties over met een overlevingskans van gemiddeld 4 tot 10 maanden. Een nieuw middel, midostaurine, pas goedgekeurd sinds februari 2018, zou de overlevingskansen in bepaalde gevallen kunnen vergroten. In verschillende HOVON studies worden andere middelen en verschillende combinaties getest.

Niet fitte oudere patiënten
Buiten studieverband kunnen niet fitte oudere patiënten injecties krijgen met het middel azacitidine en/of decitabine, chemopillen of een lage dosis onderhuids ingespoten ARA-C. Al deze behandelingen zijn palliatief; de patiënt wordt niet beter. In het HagaZiekenhuis is in samenwerking met Hematon een elektronische keuzehulp voor niet fitte oudere AML-patiënten ontwikkeld. 

ALL

ALL komt veel minder voor dan AML, per jaar 200 nieuwe patiënten, waarvan 60% jonger dan 14 jaar. Er zijn twee hoofdgroepen, ingedeeld naar de voorloper van de B- en de T-cel. De overlevingskansen hangen samen met de soort ALL, de risicogroep, de leeftijd, het aantal leukocyten tijdens de diagnose, aanwezigheid van chromosoomafwijkingen en de respons op de chemotherapie.

Toekomst

De overlevingskansen voor acute leukemiepatiënten zullen in de toekomst hopelijk verbeteren. Voor AML wordt veel verwacht van immuuntherapie en de CAR-T cellen, het middel venetoclax en chemotherapie met vyxeos. Voor ALL zijn er de nieuwe middelen: bilanotumomab en inotuzumab ozagamicine en eveneens de CAR-T cellen. 

Tekst: Rien Jonkers Beeld: Martijn Roos

Meest recente artikelen