2 november 2017 – Almere

Tekst Laurence van Heijst | Beeld Paul Bisschop Verslagen

Op de regiobijeenkomst in het Flevoziekenhuis in Almere luisterden 45 belangstellenden naar het openingswoord van hematoloog Jan Baars. Hij leidde diëtist Nanda Zwier in, die feiten en fabels over voeding besprak en gaf tijdens haar lezing aanvullende informatie.

Voedingshypes

Nanda Zwier besprak een aantal voedingshypes en gaf voedings- en leefstijladviezen ter preventie, in de periode van en na kanker. Het ziekenhuis werkt 'evidence based': alleen informatie vanuit groot wetenschappelijk onderzoek wordt gebruikt.

Hype 1: Tumorcellen groeien door suiker
Zoals alle andere cellen gebruiken ook tumorcellen suiker. Zelfs als we helemaal geen suiker eten, produceert onze lever voldoende suiker om kankerweefsel te 'onderhouden'. Suiker beperken in de vorm van basisvoeding (brood, fruit, zuivel) om kanker aan te pakken, heeft daarom weinig zin. Wel is het belangrijk om zoveel mogelijk toegevoegde suikers te beperken, omdat die kunnen leiden tot overgewicht. Overgewicht is één van de grootste risicofactoren voor het krijgen van kanker.

Hype 2: Kurkuma werkt tegen kanker
Het is nog onduidelijk of en hoe kurkuma (geelwortel, koenier, turmeric, koenjit) bij mensen kan werken. Zoals de specerij nu gegeten wordt, heeft die geen effect: de kurkuma wordt afgebroken tijdens de spijsvertering. 

Hype 3: Multivitamines
In de 'Schijf van Vijf' zit alles wat we nodig hebben. Eet vooral gevarieerd. Voor sommige mensen is een supplement zinvol. Te hoge doseringen kunnen de werking van medicijnen en chemo tegengaan. Meld het gebruik van supplementen dus altijd bij de arts en/of diëtist!

Hype 4: Zuurzak
Deze vrucht van de graviolaboom heet in het Engels 'soursop', in het Surinaams 'prickelappel' en 'Annona muricata' is de Latijnse naam. Dit is een heel nieuwe hype, waarover nog weinig bekend is, omdat er vanwege een aantal negatieve effecten weinig onderzoek gedaan is op mensen.

Hype 5: Alcohol
Er wordt vaak gezegd dat alcohol goed is voor onze gezondheid. Uit onderzoek blijkt echter dat alcohol de meest kankerverwekkende stof is in onze voeding. Het verhoogt het risico op diverse vormen van kanker: mond- en keelkanker, strottenhoofdkanker, slokdarmkanker, borstkanker, leverkanker, maagkanker en darmkanker. Er is geen veilige hoeveelheid waarbij het risico op kanker niet wordt verhoogd. Het advies is dus om helemaal geen alcohol te drinken.

Voeding en kanker: wat dan wel?

Preventie

Risico verlagen:

  • niet roken;
  • een gezond gewicht hebben;
  • minimaal 30 minuten per dag bewegen;
  • veel volkorenproducten en peulvruchten eten;
  • veel groente en fruit eten (kies verschillende kleuren!);
  • weinig rood en bewerkt vlees eten;
  • geen of minder alcohol drinken;
  • weinig zout, vet en suiker eten;
  • borstvoeding geven.

Het risico op kanker wordt verhoogd door het tegenovergestelde van bovenstaande adviezen te doen: roken; overgewicht; weinig bewegen enz. Maak de juiste keuzes.

Voedingsadviezen:

  • zachte smeersels en plantaardige oliën;
  • maximaal 500 gram rood vlees per week;
  • wekelijks peulvruchten;
  • 500 ml zuivelproducten per dag;
  • 250 gram groenten en 2 stuks fruit per dag;
  • geen suikerrijke dranken;
  • minimaal 3 volkorenproducten per dag;
  • 1 keer per week vis;
  • liever geen bewerkt vlees;
  • geen alcohol (maximaal 1 glas per dag);
  • maximaal 6 gram zout per dag;
  • elke dag een handje ongezouten noten.

Tijdens de behandeling

Door de kanker en de bijwerkingen van chemo- en radiotherapie kan gewichtsverlies optreden. Bij bewust afvallen verlies je 80 procent vet en 20 procent spierweefsel. Bij ziekte is dat andersomen verlies je dus meer spierweefsel en kan daardoor kan ondervoeding ontstaan. Dat verhoogt het risico op complicaties en bijwerkingen en wordt geassocieerd met een kortere levensverwachting en slechtere kwaliteit van leven. Er is ook een andere voedingsbehoefte tijdens een behandeling: veel eiwitten, voldoende energie, vitamines en mineralen. Na een behandeling kunnen (in overleg met de arts) weer de voedseladviezen ter preventie van kanker worden gevolgd.

Na de behandeling

Volg (in overleg met je arts) aanbevelingen ter preventie van kanker. 

Voor meer informatie:

www.voedingenkankerinfo.nl

www.wkof.nl

www.kanker.be/smaak

www.voedingscentrum.nl

Meest recente artikelen