21 april 2018 - Amersfoort

Verslagen

Hematonregio Midden-Nederland organiseerde in samenwerking met het Meander Medisch Centrum in Amersfoort een informatiebijeenkomst over indolent non-hodgkinlymfoom en wait-and-seebeleid. Ondanks het prachtige weer is de opkomst groot op zaterdagmiddag 21 april 2018.

Veel soorten

Indolente non-hodgkinlymfomen (NHL) vormen een grote groep van lymfklierkankersoorten. Er zijn veel verschillende soorten non-hodgkinlymfomen waarvan ongeveer de helft indolent is, vertelt internist-hematoloog Josien Regelink. De betekenis van indolent is 'traag', oftewel het is een type lymfoom dat sluimert, waardoor je er meestal lang mee kunt blijven leven. Patiënten van alle leeftijden krijgen NHL, maar het komt het meest voor rond de leeftijd van 70 jaar en iets meer bij mannen dan bij vrouwen. Er zijn veel indolente NHL-subtypes, die wel een aantal overeenkomsten hebben:

  • Ze geven weinig klachten.
  • Ze zijn meestal niet te genezen.
  • Ze betreffen een bepaald type cel, de zogenaamde rijpe B-cel.
  • De behandeling bestaat uit medicatie, soms bestraling, of wait-and-seebeleid: niet behandelen maar gecontroleerd afwachten hoe het lymfoom zich ontwikkelt.

De soorten NHL die het vaakst voorkomen zijn:

  • folliculair lymfoom;
  • CLL/SLL;
  • marginale zonelymfoom;
  • MALT-lymfoom (veel voorkomend subtype van marginale zonelymfoom);
  • ziekte van Waldenström.

Behandelen of niet?

Als de ziekte nog niet ver gevorderd is en/of weinig klachten geeft, dan wordt meestal gekozen voor een wait-and-seebeleid. Wanneer dit geen optie is, dan bestaat de behandeling bijna altijd uit rituximab in combinatie met een vorm van klassieke chemotherapie: CVP, DC, FC, bendamustine, chloorambucil of CHOP. Soms wordt (ook) bestraling toegepast. Dit wordt de eerstelijnsbehandeling genoemd: de eerste behandeling die een patiënt na de diagnose ondergaat.

Tweedelijnsbehandeling

Als de ziekte weer terugkomt en de patiënt heeft de eerste keer goed gereageerd op de behandeling, dan wordt regelmatig besloten dezelfde behandeling opnieuw toe te passen. In andere gevallen wordt voor andere combinaties met rituximab gekozen. Ook komen er steeds meer behandelingen met nieuwe medicijnen, zoals ofatumumab, obinutuzumab, ibrutinib, idelalisib of venetoclax. Deze hebben echter nog niet bij alle indolente lymfomen een rol. In uitzonderlijke gevallen kan worden overgegaan tot een autologe (met cellen van de patiënt zelf) of allogene stamceltransplantatie (met donorcellen).

Afwachten is soms het beste alternatief

Na de pauze gaat internist-hematoloog Saskia Klein in gesprek met patiënt Henk Hengeveld.

Henk voelt tijdens het scheren een bobbel in zijn hals. Via de KNO-arts komt hij bij de hematoloog terecht. Deze stelt na uitgebreid onderzoek in 2009 de diagnose folliculair non-hogdkinlymfoom. Omdat het om laaggradig – dat wil zeggen, langzaam groeiend - NHL is, gaat en Henk geen echte klachten heeft, wordt gekozen voor wait-and-seebeleid. 

Griezelig

Natuurlijk schrikt Henk van de diagnose. Hij ervaart de keuze voor wait-and-see als enigszins griezelig: kanker en toch niet behandelen. De onzekerheid die dit met zich meebrengt is lastig, maar gelukkig is Henk van nature nuchter en realiseert hij zich dat zorgen maken geen zin heeft. Ook legt zijn hematoloog hem uit dat behandelen met chemotherapie heftig is en veel bijwerkingen kent. Bovendien gaan de ontwikkelingen op het gebied van nieuwe behandelwijzen snel; Henk zal alleen maar voordeel hebben van het kunnen wachten met behandelen.

Geruststelling

De eerste tijd na de diagnose gaat Henk iedere 3 maanden voor controle naar het ziekenhuis. Saskia legt uit dat de hematoloog zich een beeld moet vormen van hoe de ziekte zich bij deze specifieke patiënt ontwikkelt. En niet onbelangrijk, het vertrouwen tussen patiënt en hematoloog ontwikkelt zich door de regelmatige bezoeken aan de poli. Na verloop van tijd kan de frequentie van de controles verlaagd worden.

Belangrijk bij wait-and-see is dat de patiënt geen drempel voelt om tussentijds contact op te nemen, vertelt Saskia, als je iets voelt, griep krijgt of onzeker over iets bent, mag je altijd even bellen voor overleg.

Ruim negen jaar verder gaat het nog steeds goed met Henk. Zelfs qua vermoeidheid ondervindt hij nog steeds maar beperkt hinder. Hij is blij met de toentertijd gemaakte keuze voor wait-and-see.

Tekst: Margo Gal Beeld: Paul Bisschop

Meest gelezen

Meest recente artikelen