24 april 2017 - Roermond

Verslagen

Op 24 april mocht Lous Verrest, regioteamcoördinator Limburg, circa 45 gasten welkom heten in het Laurentius Ziekenhuis in Roermond. Internist-hematoloog Marlène van de Poel besprak enkele hematologische ziektebeelden en oncologieverpleegkundige Wil Theelen gaf uitleg over haar werk. Beide sprekers zijn verbonden aan het Laurentius Ziekenhuis.

Multipel myeloom

De eerste ziekte die Marlène besprak, was multipel myeloom (MM), een kwaadaardige ziekte van plasmacellen, die zich uit in botpijn, botbreuken, nierproblemen, bloedarmoede en infecties. De diagnose wordt gesteld via een beenmergpunctie. Of na diagnose direct behandeld wordt, hangt af van de zogenoemde 'CRAB-criteria’: C=hoog calcium, R=nierproblemen, A=bloedarmoede, B=botproblemen. Zijn die afwezig, dan wordt afgewacht: wait-and-seebeleid. Nieuw is dat er wél behandeld wordt bij meer dan 60% plasmacellen in het beenmerg, een lichte-keten ratio >100 en een bothaard op de MRI-scan. 

De gemiddelde overleving stijgt door nieuwe middelen, waaronder thalidomide. Dit oude slaapmiddel, bekend als Softenon, bleek goed tegen MM te helpen. Kosten worden steeds relevanter. Daratumumab is een middel dat wel vergoed wordt in de 3e lijn, maar nog niet voor 1e en 2e lijnbehandeling vanwege de kosten: per jaar tussen € 105.000 en € 125.000. Verwacht wordt dat in 2018 de totale kosten stijgen naar meer dan € 40 miljoen en in 2019 naar € 100 miljoen. 

Myelodysplastisch syndroom (MDS)

MDS is een beenmergziekte waarbij bloedcellen niet meer effectief worden aangemaakt. Soms is er alleen bloedarmoede, soms is er sprake van een 'voorstadium van leukemie'. Behandeling bestaat uit bloedtransfusies en epo, een hormoon dat bloedaanmaak stimuleert. Hoog risico MDS of beginnende leukemie kunnen afgeremd worden met azacitidine. Daarna is een stamceltransplantatie een optie.

Chronische lymfatische leukemie (CLL)

CLL is een kwaadaardige woekering van B-lymfocyten (witte bloedcellen). Het is de meest voorkomende vorm van leukemie. Vaak zijn er geen klachten en wordt de ziekte bij toeval ontdekt. Klachten kunnen bloedarmoede, opgezette lymfklieren, lever of milt en vaker infecties zijn. CLL kan jaren stabiel zijn, soms lopen de witte bloedcellen langzaam op en soms is er een sneller, agressiever verloop. Er wordt pas behandeld als er klachten zijn, met chemo- of immuuntherapie. Nieuw is directe behandeling met ibrutinib-tabletten en allogene stamceltransplantatie, bij aanwezigheid van een fout in het DNA: deletie 17p / p53-mutatie, vanwege de slechte prognose.

Wil Theelen: Het werk van een oncologieverpleegkundige

Oncologie richt zich op alle vormen van kanker en een aantal bloedziektes. Er zijn meer dan 100 soorten kanker. Tumoren kunnen kwaadaardig (maligne) zijn maar ook goedaardig (benigne), zoals een wrat. De oncologieverpleegkundige houdt zich bezig met voorlichting geven, bevorderen van therapietrouw, psychologische problematiek en toxiciteitsmanagement. Dat laatste heeft te maken met zaken als vermoeidheid en neuropathie.

Tijdens de behandeling begeleidt de verpleegkundige de patiënt via telefonisch contact en een verpleegkundig spreekuur op de poli. Wil benadrukte dat het belangrijk is dat patiënt en naasten ook zelf contact zoeken als ze vragen of twijfels hebben. Blijf niet zitten met onzekerheden, maar leg ze voor aan de zorgverleners! 

Tekst: Laurence van Heijst Beeld: Lodie Suiker

Meest recente artikelen