Verslag bijeenkomst 23 november - Katwoude

Beeld Huis aan het Water Verslagen

Om 11.00 uur werden 51 belangstellenden welkom geheten door MOC Huis aan het Water en Hematon.

Elly Blondeau, gz-psycholoog bij Huis aan het Water, begon haar lezing over omgaan met vermoeidheid bij kanker met een omschrijving van de symptomen: ’Het gaat in een subjectief (niet aantoonbaar) gevoel van lichamelijke, emotionele of cognitieve vermoeidheid gerelateerd aan kanker of de behandeling daarvan, die niet in verhouding staat tot recente activiteit en zorgt voor beperkingen in het dagelijks functioneren’,  (Hans Knoop, klinisch psycholoog). 

Bijna alle patiënten ervaren dit tijdens de behandeling en 25-30% heeft er een half jaar na de behandeling nog steeds last van. 

Kenmerken zijn: 

  • ernstiger dan eerder ervaren; 
  • aanhoudend; 
  • uitputtend; 
  • plotseling en onvoorspelbaar; 
  • niet te verklaren door inspanning en activiteiten; 
  • geen herstel door slaap of rust; 
  • kan gepaard gaan met andere klachten. 

Gevolgen  

De vermoeidheid beperkt het dagelijks leven en heeft z’n weerslag op de naasten, onderlinge verhoudingen en taakverdeling. Het sociale leven verandert en het wisselende karakter van de vermoeidheid kan leiden tot onbegrip bij anderen: ‘Je ziet er toch goed uit?’ Vermoeidheid kan ook somberheid, verdriet, angst, machteloosheid of schuldgevoel veroorzaken. Dat geldt ook voor de naasten. 

Wat kun je doen? 

Kanker en de behandeling spelen een rol bij het ontstaan van de klachten; gedragsmatige factoren kunnen een rol spelen bij het in stand houden daarvan. Hoe heftiger de behandeling, hoe groter het risico op vermoeidheid. Er is wetenschappelijk bewijs dat diverse therapieën echt kunnen helpen.  

Tips 

  • Ga naar bed en sta op op vaste tijden. Slaap overdag liever niet, dat verstoort je biologische klok. De hoeveelheid slaap is minder belangrijk dan regelmaat.  
  • Leer je vermoeidheid kennen: start een dagboek! 
  • Ben je redelijk actief en strijd je dagelijks met de vermoeidheid, probeer dan je energie te verdelen. Wissel ontspanning en inspanning af en varieer met lichamelijke, geestelijke en sociale activiteiten. 
  • Respecteer je grenzen, stel prioriteiten en zie het verschil tussen wat je wilt en wat mogelijk is. 
  • Verzet je niet tegen vermoeidheid en beperkingen, maar leer ze te accepteren. 
  • Ben je nog weinig actief, probeer geleidelijk op te bouwen; eerst lichamelijke, dan geestelijke en sociale activiteiten.  

Je wilt niet altijd toegeven dat je iets niet meer kunt, bijvoorbeeld op het werk. Daarmee kun je over je grenzen heengaan en in een negatieve spiraal terechtkomen. 

  • Wees assertief. Jij weet het beste wat je kunt. Spreek dit uit naar je omgeving. 
  • Begrip is vooral belangrijk bij mensen in je directe omgeving, verder niet.  
  • Relativeer gedachten die angstig of depressief maken; probeer er anders tegenaan te kijken. 
  • Reageer eens anders op vermoeidheid, bijvoorbeeld juist even doorgaan in plaats van meteen rusten. 
  • Blijf optimistisch, verleg je aandacht van vermoeidheid naar je omgeving, bouw lichamelijke activiteit geleidelijk op. 
  • Zorg voor voldoende, gezonde voeding! 

Na de pauze volgde de lezing van Corien Eeltink, verpleegkundig specialist in het Amsterdam UMC (VUmc), gespecialiseerd in problemen met relatie en intimiteit bij en na kanker.  

Liefde is …  

De bekende spreuk vormde een speelse leidraad in de lezing, waarin duidelijk werd dat liefde heel breed is. 

Kanker en de behandelingen zijn van invloed op de relatie en het seksleven. Problemen komen helaas veel voor. Wat kun je verwachten? 

  • Ieder krijgt een andere rol; 
  • gelijkwaardige (liefdes)relatie verandert: één moet voor de ander zorgen; 
  • verschillende behoeftes; 
  • vermoeidheid, depressiviteit, minder zin in seks; 
  • pijn of ongemak bij het vrijen; 
  • patiënt is bang dat hij niet meer aan de verwachting voldoet; 
  • schuldgevoelens, schaamte, angst; 
  • ongewenste onvruchtbaarheid. 

Zorgverleners hebben vaak te weinig tijd om ook naar de partner te vragen. Toch moet je hulp zoeken. 

Op internet is veel te vinden, zoals de Verwijsgids Kanker van IKNL. Daarnaast is herkenning bij andere patiënten en hun partners waardevol. 
De aanwezigen vertellen over hun eigen ervaringen en er komen goede tips voorbij, waarbij blijven praten een hoofdrol speelt. Ook Corien benadrukt dat: maak tijd voor elkaar en wees eerlijk. 

Tips 

  • Blijf aandacht geven, flirt, geef complimenten, raak elkaar aan. 
  • Maak leuke uitstapjes die wél mogelijk zijn. 
  • Wees praktisch en creatief als iets niet meer kan, zoek alternatieven.  
  • Laat weten wat jij nodig hebt om (weer) van seks te kunnen genieten. 
  • Vertel over je angsten en onzekerheden, over je wensen en grenzen. 
  • Maak elkaar geen verwijten. 
  • Wat nu goed voelt, kan later weer anders zijn, dus blijf praten! 

Meest gelezen

Meest recente artikelen