Hoger risico op hart- en vaatziekten na behandeling hematologische kanker

Rawpixel_Felix 30-04-2026 Hematon Nieuws

Wie een hematologische kanker heeft (gehad), loopt meer risico op een hart- en vaatziekte. Hoe groot dat risico is, verschilt sterk per type kanker en per type hart- en vaatziekte. Dat blijkt uit een groot onderzoek van Amsterdam UMC en UMC Utrecht, in samenwerking met IKNL. De resultaten benadrukken het belang van gerichte preventie en monitoring, om zo de kwaliteit van leven en gezondheidsrisico’s van patiënten te verbeteren.

Het onderzoek, gedaan onder leiding van Jesse Geels bij Amsterdam UMC, toont aan dat het risico op hart- en vaatziekten bij alle onderzochte hematologische kankers verhoogd is. Toch verschilt het risico per type bloed- of lymfeklierkanker sterk. Zo komt hartfalen vaker voor bij alle onderzochte kankers, maar met name bij mensen met multipel myeloom en MDS (myelodysplastisch syndroom). Het risico op een hartinfarct en beroerte is juist bij acute myeloïde leukemie (AML) en MDS verhoogd. Trombose in een been of een arm treedt ook bij alle soorten kanker vaker op, vooral in het eerste jaar na de diagnose. Maar het risico op tromboseis het hoogst bij hodgkinlymfoom. Dit verhoogde risico blijft tot vijf jaar na de diagnose bestaan.

Betere behandeling

Het onderzoek is wereldwijd het grootste in zijn soort en brengt voor het eerst duidelijke verschillen in kaart in het risico op hart- en vaatziekten tussen verschillende hematologische kankers.

De bevindingen onderstrepen het belang van regelmatige controle en preventie, afgestemd op het individuele risicoprofiel. Patiënten zou moeten worden geadviseerd om eventuele klachten zoals kortademigheid, pijn op de borst of zwelling in de benen altijd te bespreken met hun behandelend arts.

De resultaten moeten volgens de onderzoeker ook bijdragen aan een beter begrip van deze late effecten. Ze kunnen volgens de onderzoekers leiden tot aanpassing of het stopzetten van een kankerbehandeling. Vroege signalering kan hartschade beperken en de kwaliteit van leven verbeteren.

Wat zijn de oorzaken van hartschade na een kankerbehandeling?

Schade aan het hart ontstaat door kankerbehandelingen, zoals chemotherapie en radiotherapie. Omdat hartspiercellen zich minder goed herstellen dan andere cellen, wordt de schade soms pas na verloop van tijd zichtbaar. Dit kan leiden tot een verminderde pompfunctie van het hart, met klachten zoals kortademigheid, hartritmestoornissen en vocht vasthouden. Ook radiotherapie kan hartschade veroorzaken als het hart in het bestraalde gebied ligt.

Grootschalig onderzoek

Voor dit nieuwste onderzoek analyseerden de onderzoekers gegevens van ruim 170 duizend patiënten die tussen 1995 en 2023 de diagnose kregen van een van de twaalf meest voorkomende hematologische kankers. Door koppeling met andere databronnen, zoals de Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg en StatLine, konden ze in kaart brengen hoe vaak verschillende hart- en vaatziekten voorkwamen. Deze resultaten zijn vergeleken met gegevens van bijna 885 duizend mensen uit de algemene bevolking van dezelfde leeftijd en geslacht.