European Transplant Games: Er is leven na een transplantatie

Er is leven na een transplantatie. Dat is in het kort de boodschap die de European Transplant Games (ETG) zal neerzetten. Op de Games, die vanaf 21 juni starten, komen 750 deelnemers uit heel Europa samen om te sporten, tegen elkaar te strijden en om elkaar te ontmoeten.  
Team Nederland bestaat uit 96 getransplanteerde sporters, 9 daarvan hebben een stamceltransplantatie gehad, de anderen een orgaan. Ze zijn afgevaardigd door TransFit, de organisatie die mensen helpt om na een transplantatie weer te gaan sporten.  

Maud: zwemster én stamcelgetransplanteerde 

Eén van de deelnemers in team Nederland is Maud Ruitenbeek (20). Drie jaar geleden onderging zij een stamceltransplantatie vanwege acute myeloïde leukemie. Tijdens de ETG komt ze uit op maar liefst zeven zwemonderdelen. ‘Ja, best veel,’ zegt ze lachend. ‘Ik doe onder andere de 400 meter vrije slag, een aantal kortere races en twee estafettes.’  
Gaat ze strijden voor een medaille? ‘Ik zou het hartstikke leuk vinden om een medaille te halen. Maar het gaat er vooral om dát we daar staan. We zijn er nog, we leven en presteren.’ 

Zwemmen 

Dat Maud überhaupt weer kan sporten, voelt voor haar al als een overwinning. Na haar diagnose en behandeling in 2022 was de weg terug naar een normaal leven zwaar. ‘Toen ik na alle behandelingen thuiskwam, was elk spiertje verdwenen. Ik kon amper lopen of fietsen. Sporten leek onhaalbaar.’ 
En dat deed pijn, want Maud zwemt al haar hele leven. ‘Zwemmen is voor mij dé manier om mijn hoofd leeg te maken. Ik zwem het liefst in open water en op lange afstanden. Laat mij maar een paar kilometer ploeteren door zee, rivieren of kanalen; hoe zwaarder, hoe beter.’ 
De leukemie zette daar abrupt een streep doorheen. Maar ook toen ze moest revalideren, had ze het als sporter zwaar. ‘Ik had fysiotherapie, saaie oefeningen die ik in mijn eentje moest doen. Ik voelde totaal geen vooruitgang en het was eenzaam. Mijn motivatie was nul.’ 

Herstel 

Naar een sportclub gaan, was fysiek niet haalbaar voor Maud; daar was ze niet sterk genoeg voor. ‘Mijn moeder vond TransFit en daar bloeide ik helemaal op. De liefde voor sport kwam helemaal terug. Ik kreeg een enorm goede trainster en ik trainde met mensen die precies begrepen wat ik doormaakte. Al die mensen weten dat ze een nieuw leven hebben gekregen door een donor. Die herkenning zorgt voor een enorme onderlinge verbinding,’ 
Volgens Maud is meer bewegen en sporten een belangrijke schakel geweest in haar herstel. ‘Als je niet opnieuw je conditie opbouwt, kom je niet verder. En mijn herstel ging ontzettend langzaam, het was millimeterwerk – enorm demotiverend. Dat ik toch heel langzaam weer fit ben geworden, heb ik voor een groot deel te danken aan TransFit. Via hen vond ik weer het plezier in sporten terug. Door de European Transplant Games kwam daar ook een doel bij om naartoe te werken.’ 

Sneller, Hoger, Sterker 

Het officiële Olympische motto luidt: Citius, Altius, Fortius – Communiter. Sneller, Hoger, Sterker – Samen. Een motto dat misschien nog wel beter past bij deze ETG, dan bij de ‘echte’ Spelen. ‘Er samen zijn is de grootste overwinning,’ zegt Maud. Misschien is dat wel de kern van deze ETG: samen laten zien dat je met nieuwe organen of stamcellen weer tot veel in staat bent.’  
Ondanks dat er in Nederland elk jaar meer dan duizend mensen een orgaantransplantatie krijgen, weet nog lang niet iedereen de weg naar TransFit te vinden. Maud hoopt dat dit in de toekomst verandert. Hopelijk draagt deze European Transplant Games daaraan bij. ‘Bewegen en sporten brengt je zoveel qua herstel. En de herkenning met mensen die in hetzelfde schuitje zitten, helpt je ook. Ik zou willen dat veel meer mensen zich aansluiten, zeker jongeren. Ik hoop dat de community groeit en we elkaar meer inspireren.’ 
Met haar deelname hoopt ze anderen over de streep te trekken. ‘En je hoeft geen topsporter te zijn; iedereen die lid is van TransFit kan meedoen. Beter bewegen kan op elke niveau.’ 

Naschrift: Ook mensen met een autologe stamceltransplantatie nemen deel aan de European Transplant Games in Arnhem. Dit is een pilot. Of dat zo blijft, bepaalt de internationale federatie. 

• De European Transplant Games zijn een sportevenement voor mensen die een orgaantransplantatie hebben ondergaan die wordt gehouden in Arnhem van 21 tot 27 jun, de toegang is gratis. 
• Deelnemers uit heel Europa komen tijdens het sportevenement samen om te sporten en hun ervaringen te delen. Het evenement benadrukt het belang van orgaandonatie en de verbetering van de levenskwaliteit na een transplantatie. Er is ook een World Transplant Games, die vindt in 2027 plaats in Leuven. Lees meer: https://etg2026.nl/ 
•  TransFit is een landelijke sportcommunity voor orgaan- en stamcelgetransplanteerden. De stichting staat voor de kracht van sport en bewegen voor herstel, gezondheid en zelfvertrouwen. Bij TransFit vind je activiteiten die passen bij je mogelijkheden: van starten met bewegen tot actief blijven in sport.  Lees meer: transfit.nl 
• Om afgevaardigd te worden voor de European Transplant Games moet je lid zijn van de nationale sport & transplant organisatie. Per land is dat er eentje. In Nederland is dat TransFit.