Samen met arts beslissen over je behandeling is essentieel

Wie te maken krijgt met kanker vindt het heel belangrijk om samen met de arts of verpleegkundige te kunnen beslissen over welke behandeling er volgt of – als dat een optie is – er eventueel gewacht kan worden met de start van behandelen. Bij dit zogenaamde ‘Samen Beslissen’ speelt natuurlijk de keuze tussen behandelingen die gaan over optimaal genezen of langer leven. Maar ook de mogelijke bijwerkingen of late gevolgen van de behandeling(en) blijken voor mensen belangrijk om mee te nemen in de beslissing. 

Samen beslissen over behandelen: belangrijk? Ja, zegt 96 procent van de mensen met bloed- of lymfeklierkanker. En heb je het gevoel dat dat lukt? Jazeker, aldus 88 procent. ‘Bij alle behandelingen zijn heel duidelijk de voor- en nadelen uitgelegd en opties besproken. We hebben echt samen een keuze gemaakt die past bij hoe ik in het leven sta’, aldus een van de mensen die de peiling invulde.  

Volhouden behandeling 
De peiling laat zien dat de mate waarin ‘Samen Beslissen’ wordt toegepast, lijkt bij te dragen aan het volhouden van een behandeling. Patiënten die systeemtherapie kregen en bij wie rekening is gehouden met wat zij belangrijk vinden, denken minder vaak aan stoppen, dan patiënten bij wie dat niet gebeurde. ‘Het is essentieel om te praten over de impact van een behandeling op het gewone leven, en over wat iemand belangrijk vindt in het leven. Alleen dan kunnen arts en patiënt samen de juiste afweging maken welke behandelaanpak het beste bij de patiënt past’, aldus Anke Vervoord, directeur-bestuurder NFK. 

Welke behandeling? 
Zorgverleners bespreken vóór de start van de behandeling vooral de kans op beter worden of langer leven (79 procent), korte termijn bijwerkingen (70 procent), klachtenvermindering (58 procent) en/of de negatieve late gevolgen (50 procent). Onderwerpen als impact op de zelfstandigheid, de relatie met naasten, vrije tijd en werk worden vaak niet besproken. 

De Doneer Je Ervaring-peiling van NFK, waar ook Hematon onderdeel van is, peilde onder 6.837 mensen met kanker hoe zij Samen Beslissen hebben ervaren. Het merendeel van de respondenten (85 procent) zegt dat zij samen met hun arts of verpleegkundige konden beslissen over hun behandeling en ook over de keuze om eventueel niet te behandelen. Uit deze peiling blijkt dat de aandacht voor ‘Samen Beslissen’ sinds 2018 is verbeterd. Toch worden sommige onderwerpen nog te weinig besproken, zoals de gevolgen van een behandeling voor het dagelijks leven en wat iemand belangrijk vindt in het leven.  

Positieve trend sinds 2018 
Bij beslissingen over behandelingen of afwachten geeft 61 procent van de respondenten aan dat een arts of verpleegkundige met hen gepraat heeft over wat voor hen belangrijk is in het leven. In 2018 was dit nog maar 42 procent. Hoewel toen de focus lag op ‘Samen Beslissen’ bij de meest recente ervaring met een behandelkeuze, en nu op ‘Samen Beslissen’ in het gehele traject, is er een positieve trend te zien als het gaat om het toepassen ervan in de oncologie. 

‘Er is vooruitgang, maar de inhoud van het gesprek moet beter’ 
De peiling bevestigt dat ‘Samen Beslissen’ steeds meer wordt toegepast. Anke Vervoord: ‘Artsen en verpleegkundigen laten zien dat ze, in ieder geval in de kankerzorg, ‘Samen Beslissen’ hebben omarmd, en patiënten waarderen dat enorm. Maar, de inhoud van het gesprek moet beter. Als met de patiënt expliciet wordt gesproken over wát belangrijk is in het leven, helpt het patiënten de opties en mogelijke gevolgen op het dagelijks leven beter te begrijpen.’ Vervoord roept zorgverleners op om hier samen de komende jaren verder naartoe te werken. 

• Lees het volledige rapport hier: Beslissen over je behandeling bij kanker, hoe ging dat bij jou? 
• De Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) is de koepel van 22 kankerpatiëntenorganisaties, waar Hematon er een van is. 
• Doneer Je Ervaring is een peilingsinstrument waarmee NFK namens de 22 aangesloten kankerpatiëntenorganisaties via online vragenlijsten ervaringen, behoeften en meningen ophalen van mensen die kanker hebben (gehad). Zie: doneerjeervaring.nl