Smaakverandering bij kanker – dit kun je ertegen doen

Beeld RitaE Voor meerdere ziektes relevant

Eten dat plotseling van karton lijkt, of dat smaakt naar metaal. 55 tot 75 procent van de mensen die in behandeling zijn (geweest) met chemotherapie, hebben een veranderde geur- en smaakbeleving. Ook bestraling in het halsgebied of de mond kan dit veroorzaken.

Gezonde voeding draagt bij aan een goede conditie en kan de ernst van bijwerkingen en complicaties van behandelingen tegen kanker positief beïnvloeden. Maar wanneer de smaak, geur of structuur van eten je tegenstaan, kan je eetlust sterk verminderen. Eten gaat plotseling te flauw smaken, of juist te sterk. Ook geeft het soms een vieze smaak in de mond, of alles smaakt hetzelfde. 
Het kan lastig zijn om uit te vinden welke voedingsmiddelen je liever laat staan en waar je voorkeur nu wel naar uitgaat. Dit kan zelfs per week of dag verschillen. Soms lust je dingen niet meer die je voorheen graag at, of heb je juist trek in heel andere dingen. Anderen proeven helemaal niets meer.

Stuur je smaak

Als je weet wat je nieuwe smaakvoorkeuren zijn, kun je je maaltijden daarop aanpassen en daarmee je plezier in eten vergroten. Dit doe je door smaken te versterken, te verzachten of een specifieke smaak naar voren laten komen door middel van kruiden of specerijen. Ook kun je de structuur van je gerecht aanpassen door het toevoegen van bepaalde producten. Dit wordt smaaksturing genoemd.

Smaken versterken

Wanneer je weinig proeft, geef je een sterkere smaak aan je eten door bijvoorbeeld citroen of verse kruiden toe te voegen. Gebruik honing als je een voorkeur hebt voor zoet. Een te scherpe smaak verzacht je juist met een scheut room.  
Soms staat juist de structuur van eten je wat tegen. Wanneer de structuur ontbreekt, voeg je die toe door croutons, blokjes komkommer of gepofte tarwe of spelt. Wil je de maaltijd juist smeuïger maken? Voeg dan wat boter toe. 
Als alles metalig smaakt, verdoezel je dit met kaneel. Ook eten met plastic bestek kan bijdragen aan het wegnemen van deze vieze smaak. Vermijd je warme maaltijden liever? Probeer dan eens goed gevulde maaltijdsalades of koude pastagerechten. Zie ook de themapagina voeding op deze website voor meer tips en goede recepten om thuis te proberen. 

Terugkeer van smaak

Wanneer de behandelingen afgerond zijn, kan de smaak weer terugkeren. Bij de meeste mensen herstelt de smaak uiteindelijk weer volledig. Hoe lang dit duurt is afhankelijk van het type chemotherapie of de plaats van bestraling. Soms herstelt het zich al na enkele dagen of weken, in andere gevallen kan het een tot twee jaar duren voordat de smaak volledig terug is. Per persoon verschilt dat dus sterk. Helaas zijn de klachten bij sommige mensen blijvend, terwijl bij anderen de smaak mogelijk minder snel of volledig terugkeert dan gehoopt. Voor persoonlijke voedingsadviezen kun je bij je huisarts of specialist terecht voor een verwijzing naar een oncologisch diëtist.

Meest gelezen

Meest recente artikelen