Trends in hemato‑oncologie: betere overleving, meer behandelmogelijkheden voor ouderen

Het rapport Trends binnen de hemato‑oncologie van IKNL baseert zich op data uit de Nederlandse Kankerregistratie over de periode 2014-2023. Het rapport, gepubliceerd op 18 maart 2026, laat zien hoe incidentie (het aantal nieuwe diagnose van een ziekte per jaar), behandeling, overleving en de kwaliteit van leven zich in tien jaar tijd hebben ontwikkeld.  

Belangrijkste trends in het rapport: de overleving neemt toe, ook onder ouderen. Meer ouderen worden behandeld en behandelstrategieën veranderen. Ook bevat het rapport inzichten uit de PROFIEL‑database over het eerste jaar na diagnose. 

Overleving stijgt, ook bij oudere patiënten 

In vrijwel alle ziektebeelden nam de overleving de afgelopen tien jaar toe. Die vooruitgang hangt samen met betere diagnostiek en de komst van nieuwe behandelopties.  

Zo verbeterde de overleving van multipel myeloom de afgelopen decennia sterk, mede dankzij nieuwe behandelingen en betere en gerichtere inzet van bestaande behandelingen. Neem de vijfjaarsoverleving, dat is het percentage mensen dat na de diagnose vijf jaar later nog leeft. In 2000 was slechts 24 procent van de mensen met de ziekte van Kahler vijf jaar later nog in leven. In 2023 is dat bijna 70 procent. 

Ook de 5-jaarsoverleving voor mensen met DLBCL nam sinds 1989 toe. Dit komt onder andere door de toevoeging van rituximab aan bestaande CHOP-chemotherapie in 2003. 

Behandeling zeventig plussers 

Wat volgens de auteurs opvallend is, is dat steeds meer mensen met kanker boven de 70 jaar behandeld worden. Ook de aard van hun behandeling verschuift. Door de introductie van nieuwe, vaak doelgerichte middelen komen er meer behandelopties beschikbaar voor deze groeiende groep mensen die kanker krijgt. 

Kwaliteit van leven: herstel zichtbaar, maar impact blijft groot 

Omdat mensen langer leven met hun ziekte, wordt de kwaliteit van leven na diagnose behandeling steeds belangrijker. Het rapport bevat daarom gegevens uit PROFIEL en de VITA‑studie. Daaruit blijkt dat mensen met een hematologische maligniteit tot een jaar na diagnose gemiddeld een lagere kwaliteit van leven ervaren dan leeftijdgenoten zonder kanker. Vooral vermoeidheid en beperkingen in het dagelijks en sociaal functioneren blijven veelvoorkomende problemen. 

Tegelijkertijd is er bij veel mensen wel een geleidelijk herstel zichtbaar, afhankelijk van het ziektebeeld. Volgens de schrijvers van het rapport helpt het structureel meten van patiënt-gerapporteerde uitkomsten zorgverleners beter aan te sluiten bij wat patiënten nodig hebben. 

Kijk op de laatste levensfase 

Het rapport beschrijft tot slot ook het zorggebruik in de laatste maand voor overlijden, gebaseerd op data van CBS, Vektis en de NKR. Omdat het verloop van hematologische ziektebeelden grillig kan zijn, is het bepalen van het juiste moment voor palliatieve zorg complex. Juist daarom is inzicht in deze fase belangrijk: tijdige en passende palliatieve zorg kan de kwaliteit van leven verbeteren en onnodig belastende behandelingen voorkomen. 

Uit Trends binnen de hemato‑oncologie (2026) 

Multipel myeloom 

• Jaarlijks krijgen ongeveer 1400 volwassenen in Nederland deze diagnose. 
• De incidentie stijgt licht.
• De overleving is sterk verbeterd door nieuwe en beter gerichte behandelingen.
• Toch blijft er oversterfte onder patiënten jonger dan 70 jaar, mogelijk door terugkeer van ziekte, therapiegerelateerde sterfte of bijkomende aandoeningen. 

DLBCL 

• Een van de meest voorkomende hematologische kankers: jaarlijks circa 1400 diagnoses. 
• Incidentie is na 2010 stabiel. 
• De relatieve 5‑jaarsoverleving stijgt sinds 1989. 
• Bij oudere patiënten blijft oversterfte zichtbaar. 

CLL 

• Gemiddeld 1100 diagnoses per jaar in 2014–2023. 
• Gemiddelde leeftijd van diagnose is 70 jaar. 
• Overleving verbeterde sterk door chemo‑immunotherapie, doelgerichte middelen en betere moleculaire diagnostiek. 

AML 

• Zeldzaam: jaarlijks circa 900 diagnoses. 
• Incidentie stijgt langzaam. 
• Overleving verbetert, maar blijft zeer laag bij patiënten die ouder zijn dan 70 jaar. 

Lees het hele rapport: Trends binnen de hemato-oncologie in Nederland