Diagnose bij CML

Chronische myeloïde leukemie (CML) is een bloedkanker die ontstaat in het beenmerg. Daarom wordt het ook beenmergkanker genoemd. CML is een chronische kanker; de ziekte ontwikkelt zich langzaam.

Diagnose van CML

Om de diagnose CML te stellen, doet een hematoloog een lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek en een beenmergonderzoek. 

  • Lichamelijk onderzoek
    Bij lichamelijk onderzoek wordt vaak een vergroting van de milt gevonden. Dit orgaan zit linksboven in de buik. Normaal gesproken is hij niet te voelen, maar bij mensen met CML kan hij zo groot worden, dat hij voelbaar wordt voor een arts en soms ook door de patiënt zelf.
     
  • Bloedonderzoek
    Het bloed van mensen met CML bevat een sterk verhoogd aantal witte bloedcellen. Een gezond mens heeft ongeveer 5 miljard witte bloedcellen per liter bloed, iemand met CML kan wel meer dan 250 miljard witte bloedcellen per liter bloed hebben.

    In het bloed is ook te zien dat de witte bloedcellen niet goed zijn uitgerijpt. In het bloed zitten cellen in verschillende stadia van de rijping die normaal alleen in het beenmerg voorkomen. Er kunnen ook super onrijpe cellen (blasten) in het bloed te zien zijn. Hoe hoger het aantal blasten, hoe groter het risico op ontsporing van de CML naar een acute vorm van leukemie. 

    Mensen met CML kunnen ook bloedarmoede hebben, hun Hb is te laag. Ook het aantal bloedplaatjes is vaak verhoogd. Soms, als de ziekte pas in een late fase ontdekt wordt, is er juist een tekort aan bloedplaatjes.

    In het bloed wordt met een PCR-test ook gekeken naar de aanwezigheid van het eiwit BCR-ABL. Hoeveel BCR-ABL er wordt gezien, hangt samen gekoppeld aan de hoeveelheid leukemiecellen in het lichaam. Bij de diagnose is dat niveau vaak heel hoog. In de loop van de behandeling, als het aantal leukemiecellen afneemt, wordt het signaal steeds lager. Zo wordt de hoeveelheid leukemiecellen bij elke patiënt gevolgd. Een PCR-test wordt vaak uitgevoerd op het bloed, maar soms ook op het beenmerg. De PCR-test kan zeer kleine hoeveelheden resterend BCR-ABL meten.

 

  • Beenmergonderzoek
    Voor onderzoek van het beenmerg wordt een beenmergpunctie gedaan en soms een beenmergbiopt.

    Bij een beenmergpunctie wordt het beenmerg met een holle naald uit het binnenste deel van het bot opgezogen, meestal aan de achterkant van het bekken. Dat gebeurt onder plaatselijke verdoving. Toch is de ingreep is helaas niet pijnloos, omdat het bot zelf niet verdoofd kan worden.
    Bij een beenmergbiopt wordt na verdoving een dun boortje in het bot gezet. Via die boor wordt een pijpje bot uit het bekken gehaald. Dit duurt vijf tot tien minuten.
    Het beenmerg wordt gekleurd en onder de microscoop bekeken, er wordt chromosoomonderzoek op ingezet en er wordt getest op aanwezigheid van het BCR-ABL-gen. 
     
  • Scans
    Soms wordt de afmeting van de milt vastgelegd met een echo-onderzoek van de buik. 

Verschil tussen fasen van CML

De CML kan op het moment van de diagnose in een chronische fase zitten, maar ook in een acceleratie- en blastfase. 

Spanning en onzekerheid 

Totdat de diagnose definitief is, heb je veel vragen over CML die de arts nog niet kan beantwoorden. Dat kan spanning en onzekerheid met zich meebrengen, zowel bij jou als bij je naasten. Het helpt als je weet wat er bij de verschillende onderzoeken gaat gebeuren. Die informatie krijg je niet altijd vanzelf. Vraag er daarom naar op de afdelingen waar de verschillende onderzoeken plaatsvinden.
Stel je ongerustheid ook aan de orde als je met je dokter praat. Vraag goed door en neem gerust je partner of iemand anders mee. Wees niet bang om iemand van Hematon te bellen of te mailen. Je bent echt niet de enige die zoiets doet en de lotgenoten aan de andere kant van de lijn zijn graag bereid jouw vragen te beantwoorden. Zij zijn zelf ervaringsdeskundige, dus ze weten hoe het is om in spanning en onzekerheid te verkeren. Bel 030-760 38 90 of mail lotgenotencontact@hematon.nl

Ontmoeten

kom naar één van onze bijeenkomsten