Behandeling bij Waldenström

De ziekte van Waldenström is een kwaadaardige woekering van lymfocyten, een van de soorten witte bloedcellen. De aandoening valt onder de non-hodgkinlymfomen (lymfeklierkanker). De ziekte begint vaak sluimerend. Waldenström heeft een langzaam progressief verloop. Dat betekent dat de aandoening wel steeds ernstiger wordt, maar dat dit proces heel geleidelijk verloopt. 

Behandeling

Omdat de ziekte van Waldenström nooit echt verdwijnt, is de behandeling van mensen met symptomatische Waldenström niet gericht op genezing, maar op vermindering van de klachten. In een gesprek met je oncoloog kom je tot een behandeling. De landelijke richtlijnen waarin symptomen meegenomen worden, zoals een laag hemoglobinegehalten, koorts, nachtzweten, gewichtsverlies, vermoeidheid, opgezette lymfeklieren en neuropathie wegen daarin zwaar mee.

De belangrijkste behandelopties:

DRC = steroïde (dexamethason) + rituximab + cyclofosfamide
Voordelen:

  • Wordt het meest ingezet vanwege de goede balans tussen bijwerkingen en effect
  • Er is veel ervaring mee

Nadelen:

  • Milde chemo, dus wel wat kans op misselijkheid en buikklachten; geen haaruitval

Bendamustine + rituximab
Voordelen:

  • Grote kans op effect; werkt snel en werkt langdurig
  • Mogelijk voordeel bij mensen met veel vergrote lymfeklieren

Nadelen:

  • Meer bijwerkingen: vooral gebruikt bij wat fittere mensen
  • Chemo: dus kans op secundaire kanker op lange termijn
  • Gaat via infuus

Alleen Rituximab
Voordelen:

  • Behandelen met rituximab is immuuntherapie; dus geen chemo
  • Weinig bijwerkingen

Nadelen:

  • Kans op goed effect is maar 50%
  • Allergische reacties en kans op infecties
  • Kans op tijdelijke stijging IgM

Bortezomib + rituximab + steroïde
Voordelen:

  • Goede kans op effect; werkt snel
  • Geen chemo; weinig bijwerkingen

Nadelen:

  • Kans op neuropathie!
  • Wekelijks terug voor een injectie
  • Voorbehandeling tegen gordelroos nodig

Ibrutinib
Voordelen:

  • Grote kans op effect; werkt snel en werkt langdurig
  • Pilvorm: dagelijks innemen
  • Geen chemo

Nadelen:

  • Niet tijdelijk: dagelijks blijven innemen
  • Wanneer je stopt met slikken, stijgen de IgM- eiwitten meteen weer
  • Andere mogelijke bijwerkingen: bloeddruk, hartritme, bloedingen
  • Effect afhankelijk van precieze mutatie in het gen MYD88

Nieuw onderzoek brengt steeds meer middelen op de markt. Vaak zijn deze verwant aan middelen die er al zijn, bijvoorbeeld Acalabrutinib en Zanubrutinib zijn verwant aan Ibrutinib. De voor- en nadelen zijn nog niet helemaal helder, maar ze werken prima bij de ziekte van Waldenström.

Carfilzomib en Ixazomib zijn verwant aan Bortezomib, maar lijken minder tot neuropathie te leiden. Mogelijk zijn het heel goede middelen voor de toekomst.

  • Immuuntherapie

  • Immuuntherapie met chemotherapie

  • Gerichte therapie

  • Radiotherapie

  • Stamceltransplantatie

  • Ondersteunende behandelingen

  • Trials

  • Ziekenhuiskeuze

Immuuntherapie

Naar boven

Een veelgebruikte behandeling is immuuntherapie. Bij immuuntherapie worden antistoffen gericht ingezet tegen kwaadaardige cellen. De werking is dus heel anders dan die van chemotherapie én heeft minder bijwerkingen. Rituximab is een antistof waarmee inmiddels de nodige ervaring is opgedaan. Dit middel wordt per infuus of onderhuidse injectie toegediend. 

Immuuntherapie met chemotherapie

Naar boven

Immuuntherapie en chemotherapie worden vaak gecombineerd, deze zogenoemde immunochemotherapie levert goede resultaten op. Een veelgebruikte combinatie van middelen is de R-CP-kuur, bestaande uit rituximab, cyclofosfamide (chemotherapie) en prednison (steroïdhormoon). Een vergelijkbare kuur is de DRC-kuur, die bestaat uit dexamethason (steroïdhormoon), rituximab en cyclofosfamide. De combinatie rituximab en bendamustine (chemotherapie) is ook een effectieve kuur in het terugdringen van de ziekte.

Gerichte therapie

Naar boven

Ibrutinib (Imbruvica) is het eerste geregistreerde medicijn voor de behandeling van patiënten met een recidief van de ziekte van Waldenström of voor patiënten die een eerste behandeling nodig hebben maar die zo zwak zijn dat ze geen immunochemotherapie aankunnen. Dit medicijn is een BTK-remmer (bruton tyrosine kinase) die levenslang, of zolang het medicijn werkzaam is, ingenomen moet worden. Een BTK-remmer voorkomt dat B-lymfocyten zich kunnen nestelen in lymfklieren en dat ze kunnen overleven. Op deze manier vertragen de BTK-remmers de voortschrijding van de kanker. Er zijn echter nog geen gegevens over langetermijngebruik bekend. Ibrutinib is ook een geregistreerd medicijn in de behandeling van mantelcellymfoom en chronische lymfatische leukemie (twee andere lymfklierkankers). Deze BTK-remmers grijpen in op het proces van lymfoomvorming, met het risico van infecties. Andere bijwerkingen zijn onder meer milde diarree, spier- en gewrichtspijn en longontsteking.

Er worden momenteel ook andere BTK-remmers onderzocht, maar ibrutinib is tot nu toe de enige geregistreerde BTK-remmer die gebruikt wordt bij de behandeling van waldenström.

Radiotherapie

Naar boven

Als sommige grote klieren door hun ligging en omvang problemen veroorzaken, dan kan radiotherapie een oplossing bieden.

Stamceltransplantatie

Naar boven

Als je relatief jong bent en in een goede conditie verkeert, dan kunnen jij en je dokter een stamceltransplantatie overwegen. Hierbij krijg je stamcellen toegediend. Je arts beoordeelt of deze behandeling geschikt voor je is, welke voorbehandeling (conditionering) je nodig hebt en welke nazorg voor jou het beste resultaat zal opleveren.

 Er zijn twee vormen van stamceltransplantatie:

Ondersteunende behandelingen

Naar boven

Naast het bestrijden van de ziekte zelf, kan je arts een aantal ondersteunende behandelingen voorstellen. Deze behandelingen zijn erop gericht de gevolgen van de ziekte zo veel mogelijk te bestrijden:

  • medicijnen tegen de pijn die veroorzaakt wordt door polyneuropathie;
  • toediening van erytropoëtine, een hormoon dat de aanmaak van rode bloedcellen stimuleert; hiermee wordt bloedarmoede tegengegaan (deze verergert soms tijdens een behandeling, dankzij toediening van erytropoëtine is een bloedtransfusie wellicht niet nodig);
  • plasmaferese vervangt je eigen plasma door dat van een donor of een eiwitoplossing; deze behandeling wordt toegepast als je bloed te stroperig is;
  • antibiotica om infecties te voorkomen, met name tijdens therapie;
  • psychosociale hulp;
  • revalidatie;
  • fysiotherapie;
  • diëtetiek.

Trials

Naar boven

Een trial is een wetenschappelijk onderzoek. Vaak worden daarbij twee behandelmethoden met elkaar vergeleken. De onderzoekers kijken dan bijvoorbeeld naar het effect en de bijwerkingen van de behandeling. Het voordeel van meedoen aan een trial is dat je behandeld wordt volgens de laatste inzichten en naar een strak protocol. Bovendien word je binnen een trial extra zorgvuldig gevolgd en begeleid. Vraag aan je hematoloog of je in aanmerking komt voor een trial die nu loopt of binnenkort start.

Ziekenhuiskeuze

Naar boven

Overwegingen bij de keuze van het ziekenhuis

Ontmoeten

kom naar één van onze bijeenkomsten