Nieuws

Nieuwe behandeling voor bloedkanker met bewerkte T-lymfocyten

De laatste dagen verschenen er berichten over een nieuwe methode voor de behandeling van allerhande vormen van kanker. In de pers ging het in dit geval over acute lymfatische leukemie (ALL).

Nieuwe behandeling voor bloedkanker met bewerkte T-lymfocyten

In Hematon Magazine, winter 2014, pagina 30 is al eerder over deze behandelwijze gepubliceerd. Toen werd er geschreven dat ongeveer 67 tot bijna 80 procent van de behandelde patiënten nog ziektevrij of in leven was. Het nieuwe nu is, dat bij de behandeling van ALL (met kwaadaardige B-cellen) met deze methode de behandeling bij ongeveer 92 procent van de behandelde mensen aanslaat. Bovendien zijn door deze nieuwe behandelmethode ook mensen met andere vormen van bloedkanker behandeld en bij deze groep slaat de therapie bij ongeveer 80 procent aan. Ook bij de behandeling van lymfomen is de behandelmethode bij een klein aantal patiënten ingezet. Daarbij bereikte ongeveer 50 procent een complete remissie (verdwijnen van de ziektekenmerken uit het bloed). Let wel: In alle gevallen is het aantal behandelde patiënten nog klein.

In december 2015 stond deze behandelmethode ook beschreven in het Nederlands Tijdschrift voor Hematologie. De methode komt erop neer dat bij elke patiënt, die mogelijk behandeld zou kunnen worden, T-lymfocyten uit het bloed worden gehaald. Deze worden in het laboratorium zodanig bewerkt dat ze de kwaadaardige cel herkennen. Daarna worden deze bewerkte T-lymfocyten teruggegeven aan de patiënt. Deze T-lymfocyten gaan vervolgens aan het werk: ze vinden de kwaadaardige cellen, doden deze en dan worden de dode cellen opgeruimd. De verbetering waaraan nu aandacht aan besteed wordt bestaat hierin, dat er beter met de bijwerkingen omgegaan kan worden.

Bijwerking

Een bijwerking van deze behandeling is, dat de door bewerkte T-lymfocyten herkende kenmerken van de kwaadaardige cellen ook in andere weefsels kunnen voorkomen. Dan wordt dat weefsel óók aangevallen. Een andere bijwerking is dat er bij de aanval door de bewerkte T-lymfocyten op de kwaadaardige cellen heel veel cytokines (een bepaald soort eiwit) vrijkomen die koorts, misselijkheid, hoofdpijn kunnen veroorzaken. Maar er zijn ook veel ernstiger gevolgen van het vrijkomen van die cytokines beschreven, zoals ademhalingsproblemen, bloeddrukdaling, orgaanfalen en tekorten aan bepaalde bloedcellen. Deze kunnen zelfs tot de dood leiden.

Zoals gezegd, de bijwerkingen zijn nu beter in de hand te houden. De behandelmethode kan op grotere schaal ingezet worden. Bovendien zijn wetenschappers op zoek naar celkenmerken op andere kwaadaardige cellen. Zo zijn bijvoorbeeld onderzoekers in het VUmc bezig om een geschikt kenmerk op de plasmacellen van multipel myeloompatiënten uit te testen, nog niet op patiënten maar alleen in het laboratorium. Daarbij leek het systeem bij muizen te werken.

Een paar dagen geleden sprak oncoloog John Haanen van het Antoni van Leeuwenhoek in een radio-interview (ga naar minuut 35’15”) de verwachting uit dat deze behandeling in Nederland op afzienbare termijn, eind 2016 of begin 2017, beschikbaar zou komen.

Bron: Daily mail, 17 februari 2016;

Nederlands Tijdschrift voor Hematologie, december 2015.